Çin'den İthalatta Kapı Teslim Maliyet Hesabı: Kalem Kalem

Çin'den ithalatta en sık yapılan hata, birim fiyat üzerinden kâr hesaplamaktır. Üretici size FOB fiyat verir; bu fiyat malın Çin limanında gemiye yüklenmesine kadar olan maliyeti kapsar. Malın deponuza gelmesine kadar geçen süreçte, ürüne bağlı olarak fiyatın yüzde otuzu ile yüzde yüzü arasında ek maliyet oluşur.

Doğru yaklaşım, daha teklif aşamasındayken toplam maliyeti çıkarmaktır. Aşağıda kalemler sırayla ele alınıyor.

1. Teslim şekli neyi kapsıyor

Üreticiden gelen fiyatın hangi teslim şekline göre verildiğini bilmeden hesap yapılamaz. En sık karşılaşılan üçü:

EXW fiyat en düşük görünür ama en çok gizli kalem içerir. Fabrikadan limana nakliye, ihracat gümrük beyannamesi ve terminal masrafları alıcıya aittir. İlk kez çalışan firmalar için FOB genellikle daha yönetilebilir bir başlangıçtır.

2. Navlun

Deniz taşımasında iki seçenek vardır: konteynerin tamamını kiralamak (FCL) ya da konteyner içinde yer kiralamak (LCL). Yükünüz 15 metreküpün altındaysa genellikle LCL, üstündeyse FCL daha ekonomiktir.

Navlun fiyatları sabit değildir; sezona, güzergâha ve piyasa koşullarına göre önemli ölçüde değişir. Teklif alırken fiyatın geçerlilik süresini mutlaka sorun. Ayrıca navlunun neleri kapsadığını netleştirin: bazı teklifler yalnızca deniz taşımasını kapsar, terminal masrafları ayrı gelir.

3. Gümrük vergisi

Vergi oranı ürünün GTİP koduna göre belirlenir ve ülkeye göre değişir. Çin menşeli ürünlerde bazı kalemlerde ilave gümrük vergisi ya da dampinge karşı vergi uygulanabilir.

Vergi matrahı genellikle CIF değeri üzerinden hesaplanır — yani mal bedeli, navlun ve sigortanın toplamı. Bu nedenle navlun arttığında ödenecek vergi de artar; iki kalem birbirine bağlıdır.

4. KDV

İthalatta KDV, gümrük vergisi dahil edilmiş değer üzerinden hesaplanır. Yani matrah, CIF değerine gümrük vergisi eklenerek bulunur.

KDV ithalatçı için genellikle maliyet değildir; indirim konusu yapılabilir. Ancak nakit akışı açısından önemlidir: parayı gümrükte ödersiniz, geri almanız zaman alır. Özellikle büyük siparişlerde bu tutar ciddi bir işletme sermayesi ihtiyacı yaratır.

5. Liman ve gümrükleme masrafları

Bu kalem çok sayıda küçük gideri içerir ve tekliflerde en sık atlanan bölümdür:

• Terminal elleçleme ücreti
• Ordino ve konşimento masrafları
• Gümrük müşavirlik ücreti
• Ardiye — beklemede kalırsa günlük artar
• Varsa laboratuvar analizi, TAREKS kontrolü, uygunluk denetimi
• Konteyner temizlik ve depozito

Bu kalemlerin toplamı küçük görünse de LCL sevkiyatlarda oransal olarak yüksek bir yük oluşturur. Küçük partilerde birim maliyeti buradan hesaplamak gerekir.

6. İç nakliye ve boşaltma

Limandan deponuza taşıma, mesafeye ve araç tipine göre değişir. FCL sevkiyatlarda konteynerin depoda boşaltılması için gereken süre önemlidir: taşıyıcı firmalar belirli bir süreden sonra bekleme ücreti uygular.

7. Görünmeyen kalemler

Hesaba katılmadığında sürpriz yaratan kalemler:

• Numune ve kalıp maliyeti — ilk siparişte tek seferlik ama önemli tutarda olabilir
• Kalite kontrol — bağımsız denetim ücreti
• Sertifikasyon — CE, TSE, enerji etiketi gibi zorunlu belgeler
• Kur farkı — sipariş ile ödeme arasındaki sürede oluşan fark
• Fire ve kusurlu oranı — kabul edilebilir kusur oranı da bir maliyettir
• Finansman — akreditif komisyonu, banka masrafları

Hesabı ne zaman yapmalı

Yaygın uygulama, mal geldikten sonra maliyeti toplamaktır. Doğrusu, üreticiden ilk fiyat geldiğinde tabloyu kurmaktır. Böylece hem satış fiyatınızı doğru belirlersiniz, hem de hangi kalemde pazarlık yapmanın anlamlı olduğunu görürsünüz.

Birim fiyatta yüzde beş indirim almak için harcanan çaba, çoğu zaman navlun ya da GTİP kodunda yapılacak bir düzeltmenin yanında küçük kalır.

Örneğin yanlış GTİP kodu yüzünden yüksek vergi ödenen bir üründe, doğru kodun tespiti tek kalemde birim fiyattaki tüm pazarlık kazancını aşabilir.