Çin Yeni Yılı: Siparişinizi Ne Zaman Vermelisiniz?

Çin’de üretim yılı, takvim yılına göre değil, Yeni Yıl tatiline göre planlanır. Bu tatil bir haftalık bir ara değil — üretim zincirini iki aya yakın etkileyen bir kesintidir.

2027 Çin Yeni Yılı 6 Şubat’ta. Ama takviminizi 6 Şubat’a göre kurarsanız geç kalırsınız.

Tatil aslında ne kadar sürüyor

Resmî tatil bir haftadır. Uygulamada durum farklıdır.

Fabrikaların çoğu tatilden bir ila iki hafta önce üretimi yavaşlatır ya da durdurur. İşçiler memleketlerine gitmek için erken yola çıkar; Çin’de bu, dünyanın en büyük insan hareketidir ve bilet bulmak günler öncesinden planlanır.

Tatil bitiminde de üretim aniden başlamaz. Fabrikalar genellikle iki ila dört hafta içinde tam kapasiteye ulaşır. Bazı yıllarda bu süre daha da uzar.

Toplamda konuştuğumuz kesinti, iyi bir yılda üç hafta, kötü bir yılda altı haftadır.

Asıl mesele: işçiler geri dönmüyor

Bu, tatilin en az bilinen ama en önemli sonucudur.

Çin’de fabrika işçilerinin önemli bir kısmı iç göçmendir — memleketinden uzakta, fabrika yatakhanesinde yaşar. Yeni Yıl tatili, yılda bir kez ailesine gittiği zamandır.

Ve bir kısmı geri dönmez. Başka şehirde iş bulur, memleketinde kalır ya da sektör değiştirir. Fabrika tatil sonrası yeni işçi alıp eğitmek zorunda kalır.

Tatil sonrası ilk partilerde kalite düşüşü görülmesinin sebebi tembellik değil, hattaki insanların değişmiş olmasıdır.

Tatil öncesi de riskli

Tatil öncesindeki son haftalar, üretim kalitesinin en düşük olduğu dönemdir.

Fabrika elindeki tüm siparişleri tatile kadar yetiştirmeye çalışır. Hatlar tam kapasite, mesai uzun, işçilerin aklı yolda. Bu koşullarda üretilen malda kusur oranı yükselir.

Aynı dönemde liman yoğunluğu da artar; herkes malını tatilden önce yüklemek ister. Navlun fiyatları yükselir, konteyner bulmak zorlaşır, gemi doluluk oranları artar.

Sipariş takvimi

2027 Yeni Yılı’na göre kurulmuş gerçekçi bir takvim:

Bu takvim standart ürünler içindir. Kalıp gerektiren, numune turu uzun süren ya da sertifikasyon isteyen ürünlerde iki ay daha geriye çekilmesi gerekir.

Ödeme tarafı

Tatil öncesi üreticiler nakit ihtiyacı içine girer. İşçi maaşları, ikramiyeler ve tedarikçi ödemeleri bu döneme sıkışır.

Bu iki şey demek. Birincisi: bakiye ödemesi konusunda baskı artar, bazen mal hazır olmadan ödeme istenir. İkincisi: aynı sıkışıklık pazarlık fırsatı da yaratır — nakde ihtiyacı olan üretici, hızlı ödemeye karşılık fiyatta esneyebilir.

Ama dikkat: ödeme yaptıktan sonra fabrika tatile girerse, sorun çıktığında muhatap bulamazsınız. Ödemeyi yükleme ve denetim raporuna bağlamak bu dönemde her zamankinden önemlidir.

Tatil sonrası ilk sipariş

Tatilden sonra verilen ilk siparişlerde iki şeye dikkat edilmeli.

Numuneyi yeniden isteyin. Hat değişmiş, işçiler yeni olabilir. Tatil öncesi onayladığınız numune ile tatil sonrası üretim arasında fark çıkabilir.

Teslim süresine pay bırakın. Fabrika size normal süreyi söyler ama kapasitesi henüz normale dönmemiştir. Mart ortasına kadar verilen teslim sözlerinde gecikme olağandır.

Kısaca

Çin Yeni Yılı bir tatil değil, planlama meselesidir. Doğru kurgulandığında sorun çıkarmaz; geç kalındığında ise sipariş üç ay ileri kayar.

Eğer şubat–mart döneminde malınızın Türkiye’de olması gerekiyorsa, karar vermeniz gereken zaman ilkbahar değil — şu an.